Dịch thuật và văn hóa
Thuật ngữ “văn hóa” chỉ tới ba phân loại nổi bật trong hoạt động của con người: “cá nhân”, tức là cách mà các cá nhân suy nghĩ và hành động; “tập thể”, tức là hoạt động chức năng trong một bối cảnh xã hội, và “biểu hiện”, tức là khi xã hội tự đưa ra các biểu hiện của mình.
Ngôn ngữ là tổ chức xã hội duy nhất mà không tổ chức xã hội khác nào có thể vận hành; do đó nó củng cố ba trụ cột mà dựa vào đó văn hóa được xây nên.

Dịch thuật, liên quan đến việc chuyển tiếp tư tưởng được trình bày bởi một nhóm xã hội bằng ngôn ngữ này thành một cách diễn đạt phù hợp trong một nhóm ngôn ngữ khác, kéo theo một quá trình bao gồm giải mã, tái lập mã và mã hóa. Khi các nền văn hóa ngày càng tiếp xúc nhiều với nhau, những cân nhắc đa văn hóa lại càng cần được xem xét nhiều hơn. Tất cả những thay đổi này ảnh hưởng thế nào khi chúng ta muốn hiểu văn bản trước khi dịch thuật văn bản đó? Chúng ta không chỉ xử lý những từ ngữ dạng viết trong một tình huống thời gian, không gian và chính trị-xã hội nhất định; điều quan trọng hơn là phải xem xét khía cạnh “văn hóa” của văn bản.

Đa văn hóa, một hiện tượng phổ biến ngày nay, đóng vai trò quan trọng, bởi nó có ảnh hưởng tới hầu hết tất cả mọi người trên thế giới cũng như các mối quan hệ quốc tế sinh ra từ trật tự thế giới mới. Hơn nữa, khi công nghệ phát triển với tốc độ cực kỳ mạnh mẽ, các quốc gia cùng nền văn hóa của họ đã khởi động một quá trình hòa nhập mà kết thúc của nó rất khó đoán định. Chúng ta đang ở ngưỡng cửa của một mô hình quốc tế mới. Các biên giới đang dần mất đi, và những sự khác biệt cũng biến mất. Các ranh giới sắc nét từng một thời chỉ ra sự phân biệt rõ ràng nay cũng đang mờ dần và biến mất.

Là dịch giả, chúng ta đang phải đối mặt với một nền văn hóa xa lạ đòi hỏi thông điệp của nó được truyền tải theo một cách quen thuộc. Nền văn hóa thể hiện những đặc tính của nó theo một cách “ràng buộc về văn hóa”: những từ ngữ, thành ngữ và cụm từ đặc ngữ mang tính văn hóa, mà nguồn gốc và cách sử dụng đều ràng buộc với nền văn hóa đang được nói đến một cách bản chất và độc đáo. Vì vậy chúng ta được nhờ cậy để đưa ra bản dịch liên văn hóa mà sự thành công của bản dịch phụ thuộc vào hiểu biết của chúng ta về nền văn hóa chúng ta đang làm việc cùng.

Nhiệm vụ của chúng ta là tập trung chủ yếu vào nền văn hóa gốc hay nền văn hóa đích? Câu trả lời là không rõ ràng. Tuy nhiên, tiêu chí chủ đạo vẫn là chức năng giao tiếp của văn bản đích.

Hãy lấy việc trao đổi thư từ trong kinh doanh làm ví dụ: ở đây chúng ta tuân theo giao thức trao đổi thư từ thương mại thường được thấy ở ngôn ngữ đích. Như vậy “Estimado” sẽ trở thành “Dear” trong tiếng Anh và “Monsieur” trong tiếng Pháp, và “saludo a Ud. atentamente”sẽ trở thành”Sincerely yours” trong tiếng Anh và”Veuillez agreer Monsieur, mes sentiments les plus distingues”trong tiếng Pháp.

Cuối cùng, cần chú ý đến thực tế rằng trong số rất nhiều cách tiếp cận bản dịch, cách tiếp cận “tích hợp” có lẽ là phù hợp nhất. Cách tiếp cận này tuân theo mô hình toàn cầu, trong đó một tầm nhìn toàn cầu với văn bản trong tay đóng vai trò rất quan trọng. Cách tiếp cận như vậy tập trung từ cấp vĩ mô đến vi mô theo quy tắc Gestalt (quy tắc nói rằng phân tích từng cái đơn lẻ không thể dẫn đến việc hiểu cái toàn bộ); do đó các nghiên cứu dịch thuật thường xuyên quan tâm đến một mạng lưới các mối quan hệ, tầm quan trọng của các yếu tố đơn lẻ được quyết định bởi sự tương quan của nó với ngữ cảnh rộng lớn hơn: văn bản, tình huống và văn hóa.

Tóm lại, có thể chỉ ra rằng quá trình liên mã hóa không chỉ tập trung vào chuyển giao ngôn ngữ mà còn phụ thuộc vào chuyển dịch văn hóa – yếu tố quan trọng nhất. Như một hệ quả không thể tránh khỏi, các dịch giả cần phải thành thạo ít nhất hai ngôn ngữ, hiểu biết về hai nền văn hóa, nếu không muốn nói là phải có hiểu biết đa văn hóa.


DỊCH TIẾNG là một trong số những nhà cung cấp dịch vụ dịch thuật hàng đầu tại Hà Nội. Ngoài ra, công ty còn cung cấp dịch vụ dịch thuật đối với hơn 20 loại ngôn ngữ khác nhau. Công ty Dịch Tiếng đáp ứng nhu cầu dịch thuật tài liệu kỹ thuật, pháp lý, học thuật, y học và marketing, cùng nhiều loại tài liệu khác. Quý khách hàng vui lòng tham khảo thêm thông tin trên website http://www.dichthuattieng.com/ hoặc liên hệ hotline +84 934 425 988.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bạn có thể sử dụng các thẻ HTML và thuộc tính sau: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>